Cilt Kanseri Nedir, Nasıl Oluşur?

Cilt kanseri bugüne kadar görülen en yaygın kanser türüdür. Tüm kanser vakalarının yaklaşık yarısını cilt kanserleri oluşturur. Cilt kanserleri, cilt hücrelerinin DNA yapısının bozulması ve hücrelerin büyümesi sonucu oluşur. Cilt kanseri tüm ten renkleri ve ırkları etkilemekle birlikte, yaygın olarak güneşe çokça maruz kalan ciltlerde daha çok görülür

Cilt kanseri birçok türü vardır. Her biri deride farklı görünebilir. Cildinizde; yeni, değişen veya sizi başka herhangi bir sebepten endişelendiren topak, darbe, lekeler, yaralar veya diğer işaretler varsa mutlaka bir doktora görünmeniz önerilir.

Cilt kanseri nasıl başlar?

Cilt kanseri çeşitleri üç çeşit hücreden oluşan, epidermiste başlar:

  • Skuamöz hücreler: Epidermisin en üst katmanını oluşturan ince, düz hücrelerdir.
  • Bazal hücreler: Skuamöz hücrelerin altında yuvarlak hücrelerdir.
  • Melanositler: Melanin yapan ve epidermisin alt kısmında bulunan hücrelerdir. Melanin, cildin doğal rengini veren pigmenttir. Cilt güneşe maruz kaldığında, melanositler daha fazla pigment yapar ve cildin bronzlaşmasına neden olur.

Buna göre cilt kanserinin 3 ana türü bulunmaktadır. Bunlar;

  • Bazal hücreli karsinom,
  • Skuamöz hücreli karsinom,
  • Melanoma’dır.

Bazal hücreli karsinom nedir?

Bazal hücre cilt kanseri insanlarda görülen en yaygın cilt kanseri olmasının yanında  en az tehlikeli olanıdır. Melanom dişi deri kanseri olarak da bilinir. Bu kanserler genellikle ileri yaşlarda, genelde üst vücutta, baş, boyun ve kollar gibi güneşe maruz kalan bölgelerde veya bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ortaya çıkar. Fakat günümüzde güneşin altında daha fazla zaman geçirmelerinden dolayı genç insanlarda da görülmeye başlanmıştır.

Göğüs, karın ve bacaklar dahil olmak üzere vücudun herhangi bir yerinde oluşabilir. Bu kanser türü çok yaygındır. Tüm cilt kanserleri, erken teşhis edilirse etkili şekilde tedavi edilebilir.

Bazal hücreli karsinom, aylar veya yıllar içinde  yavaş büyüme eğilimi gösterirler. Bazal hücreli kanserin vücudun diğer bölümlerine yayılması çok nadir görülen bir durumdur. Ancak tedavi edilmez ise, yakın bölümlere, cilt altındaki kemiklere ve dokulara yayılması mümkündür.

Bazal hücreli cilt kanseri,  tedavi edildikten sonra da cildin aynı yerinde tekrar görülebilir. Bu tip bazal hücreli kanser görülen kişilerin hemen hemen yarısında,  cilt üzerindeki diğer bölgelerde yeniden görülme olasılığı yüksektir

Skuamöz hücre karsinom nedir?

Melanom dışı deri kanseri olarak da bilinir. Skuamöz hücreli karsinom, Bazal hücreli karsinomdan daha tehlikelidir. Yüzde 1 ila 2 oranında yayılabilir ve ölüme neden olabilir. Aylar içerisinde kanser hücreleri büyüyebilir ve yayılma eğilimi gösterebilir. Cildin altındaki yağ dokularına ve ender olsa da lenf bezlerine ve vücudun uzak bölümlerine de yayılma eğilimi yüksektir.

Genellikle yüzde, dudaklarda, kulaklarda, boyun ve kafa derisinde ortaya çıkar.

Melanom cilt kanseri

Melanom, ciltte görülen en yaygın fakat en ciddi cilt kanseri şeklidir. Melanom diğer birçok cilt kanserinden daha agresiftir. Erken teşhis edilmezse ve tanısı konulamazsa haftalar ve aylar içerisinde hızla büyür. Yakınlardaki dokuları istila edip vücudun diğer bölgelerine hızla yayılır.

Melanom, cilt kanserleri içinde en kötü huylu olanıdır ve güneş en önemli tetikleyicisidir. Çocukluk çağından itibaren, özellikle bebek, çocuk ve gençlerin kesinlikle güneşten korunması gerekmektedir. Bu durum cilt kanseri oluşması açısından hayati derecede önem taşır.

Ciltte renkli boyut ya da şekil değiştiren, nokta, çil veya köstebek şeklinde görünebilir.

Kadınlarda sıklıkla sırt üstü ve alt bacaklarda görülür.

Cilt Kanseri  riski yüksek olan kişiler;

  •  kimyasal maddelere maruz kalan kişilerde
  •  Ciltlerinde çili olan kişiler
  • Vücüdunda çokça değişik şekil ve boyutta benleri olanlar
  • Uzun süre açık havada çalışmak zorunda olanlar
  • Açık ve beyaz tenli olup kolaylıkla güneşten etkilenebilen cilde sahip olanlar
  • Aralıklarla da olsa uzun süre güneşe maruz kalanlar
  • Ailesinde deri kanseri olan kişiler
  • Doğumsal benler (Konjenital dev kıllı nevüs)
  • Anormal görünümlü (displastik) nevüsü olanlar

Özetle:

Tüm kanser türlerinde olduğu gibi, cilt kanserlerinde de erken teşhis son derece önemli bir faktördür. Vücudunuzda tanımlayamadığınız bir leke, büyüyen, renk değiştiren bir beniniz varsa gecikmeden doktora görünmelisiniz. Yazıda bahsettiğimiz üzere cilt kanserlerinin belki de en büyük nedeni aşırı güneşe maruziyettir. Bu tür durumlardan kaçınarak, güneşin derinize en az zararı vereceği saatlerde güneşlenmeniz önemlidir.

Dr. Kadriye Akar
Dermatoloji&Kozmetoloji Uzmanı