Cilt lekesi, zamana, yaş almaya, olumsuz yaşam koşullarına ve yaşama biçimimize bağlı olarak çevresel ya da doğumsal kaynaklı, cildimizde istenmeyen gölgelenmelere verdiğimiz isimdir. Cildimiz, genel olarak bu tip gölgelenme ve lekelenmelere maruz kalsa da en çok dert ettiğimiz bölge genelde yüzümüz olur. Bununla birlikte, yaşam tarzımıza bağlı olarak farklı lokasyonlardaki lekelenmeler de psikolojimiz üzerinde olumsuz etkiler bırakabilir.

Cilt lekeleri nedir?

Ciltte oluşan lekeler kişinin görüntüsünü olumsuz etkiler.  Bu durum kadın ve erkek için önem arz etmektedir.  Cilt lekeleri, kişilerin estetiğine ve güzelliğine gölge düşürür. Cilt üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı günden güne tedavisi geliştirilen bir konu olmuştur.

cilt lekeleri
Sıkça güneşe maruz kalmak çillenmeye sebep olabilir.

Cilt lekesi nasıl oluşur?

Cilde, rengini; melanin denen bir pigment sağlar. Melanin üreten melanosit denen özel hücreler zarar gördüğünde pigmentasyon bozuklukları meydana gelir ve bu bozukluklar, cildin renginde değişiklikler meydana getirir. Kısacası, Melanin cilt renklerini ve tonlarını üreten kahverengi pigmenttir.

Genel olarak bu tip hastalıklar, cilt pigmentasyon bozuklukları olarak adlandırılır.

Cilt lekesi, zamana, yaş almaya, olumsuz yaşam koşullarına ve yaşama biçimimize bağlı olarak çevresel ya da doğumsal kaynaklı, yüzümüzde istenmeyen gölgelenmelere verdiğimiz isimdir.
Pigmentasyon bozukluğu cildimizde renk değişikliğine sebep olur.

Cilt pigmentasyon bozuklukları ciltte neden olduğu değişiklikler açısından;

  • Depigmentasyon
  • Hipopigmentasyon
  • Hiperpigmentasyon

Olarak 3 gruba ayrılır.

Depigmentasyon (Renksizleşme)

Depigmentasyon tam anlamıyla bir pigment kaybıdır. Deri beyazdır ve bu durum cildin doğal rengini kaybetmesini sağlayan pigment kaybına bağlıdır.

Pigment kaybı geçici olabileceği gibi kalıcı da olabilir. Vitiligo buna verilebilecek bir örnektir.

Hipopigmentasyon

Eğer az melanin üretimi olursa bu durum hipopigmentasyondur. Bu sebeple cilt rengi normalden daha açık renklidir.

Derinin yaygın hipopigmentasyonu, albinizmde ortaya çıkar.

Bu tip deri bozulmaları sonradan olabileceği gibi doğuştan da gelebilir. Fakat sonradan oluşan hipopigmentasyonlar, doğuştan olanlara nazaran daha yaygındır.

Yanıklar,n kimyasal maddeye maruz kalmak, ülserler veya cilt enfeksiyonları gibi deri yaralanmaları,  hipopigmentasyon oluşma sebeplerindendir.

Hiperpigmentasyon

Melanositler tarafından fazla melanin üretimi, renk koyulaşmasına sebep olur ve bu da hiperpigmentasyondur. İlaçlar veya güneş ışığına maruz kalmaktan da kaynaklanabilir.  Ancak bazen deride normalde bulunmayan diğer pigmentli maddelerin birikmesinden de kaynaklanabilir. Bu durumda, deri; koyu renklidir veya bazen normalden daha farklı bir renk alabilir.

Fazla melanin üretimine (cilt renginin koyulaşması) sebep olan faktörler nelerdir?

Fazla melanin üretimine; güneşe aşırı maruz kalma, güneşe maruz kalmaktan kaynaklı çillenme, hamilelik lekeleri, yaşlılık lekeleri, iltihaplanmaya neden olan bozukluklar, ilaçlar veya ‘Addison’ hastalığı örnek verilebilir.

Dikkat edilmesi gereken diğer ciddi bir husus da, aşırı güneşe maruz kalmak uzun dönemde cilt kanserine neden olabilir.

cilt lekeleri
Aşırı derecede güneş ışığına maruz kalmak cilt hasarına sebep olabilir.

Yaygın olarak cilt lekelerinin karşımıza çıkış şekilleri;

  • Hamilelik döneminde kloazma dediğimiz (genelde) yüzde oluşan gebelik lekesi
  • İleri yaşa bağlı olarak el, göğüs, sırt, yüz ve boyunda yaşlılık lekeleri
  • Güneşlenme sonrasında güneş yanığına bağlı yüz, sırt ve dekolte bölgesinde oluşan güneş lekeleri
  • Deodorant ve parfüm kullanımından kaynaklı koltuk altı ve boyunda oluşan lekeler
  • Ağda veya lazer uygulamalarından sonra, kimyasallarla veya güneşle kontrolsüz temas sonrası oluşan lekeler
  • Yanlış uygulama ile dövme silme işlemi sonrasında oluşan lekeler
  • Bazı hastalıklarda görülen, cilt üzerinde oluşan bölgesel lekelenmeler (böbrek ve diyabet vb.)

Ciltte oluşan lekelerin ciddiye alınması gereklidir. Bu ve daha farklı sebeplerden ötürü oluşan herhangi bir lekelenme fark edildiğinde mutlaka bir uzmana gösterilmesi gerekir. Cilt kanseri riski sebebiyle bazı lekeler önceden teşhis edilmezler ise hayati önem taşıyabilirler. Lekenin ortaya çıkış sebepleri uzman tarafından iyice araştırılmalıdır.

Dr. Kadriye Akar
Dermatoloji-Kozmetoloji Uzmanı